Hoe zeker je afzetbakken bij haakarmsystemen, ketting- en kabelsystemen?

Ladinzekering afzetbakken haakarmsysteem

Bron: Hyva

Het vervoeren van afzetbakken en het zekeren hiervan vraagt om specifieke kennis, voertuigen en componenten. Waar moet je op letten bij het zekeren van afzetbakken? Onze ladingzekering specialist Niels Bouwmeester gaf hier in zijn vorige blog al gedeeltelijk antwoord op. In zijn nieuwe blog gaat hij hier op verder en licht hij de zekering van containers bij  een haakarmsystemen, een ketting- en kabelsystemen en een aanhangwagen verder toe.

Containers

Uniformiteit

Er is in Nederland geen standaard of uniformiteit qua afmeting en uitvoering voor containers vastgelegd. De technische staat en de houdbaarheidsdatum van containers buiten beschouwing gelaten. Containers worden daarom vaak gebouwd op basis van klantbehoeften. Hierdoor bestaan er er veel soorten containers, waardoor het op de juiste manier zekeren van containers erg lastig is. De uitdaging voor het deugdelijk zekeren zit vaak in de containerslede. Maar ook de verschillende bevestigingspunten geven problemen. Het kan uitkomst bieden om containers volgens een standaard te bouwen.

ladingzekering-container

Gestapelde containers

Het vervoeren van gestapelde containers is een mogelijkheid. Het is alleen aan te raden om proefondervindelijk, door een gecertificeerde testorganisatie, te laten bekijken of dit ook veilig kan.

Opnamehaak van de container

Het optrekoog van de container moet minimale 50 mm zijn. Vaak wordt er in de markt gebruik gemaakt van 60 mm ogen, omdat men denkt dat deze langer mee gaan. Maar de slijtage van de optrekogen mag maximaal 10% zijn. 10% van 60 mm betekent dus dat het oog bij 54 mm wordt afgekeurd en niet dat het oog mag slijten tot 45 mm. De toegepaste materiaalsoort is van groot belang bij de mate van slijtage.

Container afdekken met afdeknet

Uiteraard mag eventuele lading niet uit de container vallen. Wanneer er gevaar of hinder kan ontstaan als gevolg van afvallende of wegwaaiende lading moet de lading deugdelijk worden afgedekt. Hiervoor zijn er diverse afnetsystemen of zeilen in de markt verkrijgbaar.

afdeknet container

Zwaartepunt container

In de praktijk wordt vaak gerekend dat het zwaartepunt van de container 700 mm boven het maaiveld ligt. Het zwaartepunt is zo berekend dat bij aflevering van het voertuig het vergrendelingssysteem (klauwen/klemmen) voor zijdelingse zekering voldoet. Het risico op kantelen verklein je door de lading zo gelijkmatig mogelijk te verdelen. Laad de containers zo dat het zwaartepunt zo laag mogelijk ligt én je het toegestane vulgewicht en de hoogte niet overschrijd.

Ladingzekering container met haakarmsystemen

voertuig met haakarmsysteem voor containers

Bron: Hyva

Het ladingzekeringsmechanisme voor een container met een haakarmsysteem bestaat vaak uit de haakarm, een (hydraulische) borging voor de zijdelings krachten met een (extra) veiligheidsvoorziening en een slotbalkvergrendeling.

Voertuigen met haakarmsysteem zijn in de breedte redelijk uniform. De oplooprollen en afstand tussen de langsliggers is vaak 1060 mm. De opneemhaak van het haakarmsysteem staat in Nederland standaard op 1450 mm afgesteld. Een verstelbare opneemhaak heeft vaak een bereik van 1420 – 1570 mm.

Voorwaartse zekering

Wanneer de container op het voertuig staat, wordt deze voorwaarts ingeklemd door de haak en de haakmast. De maximale afstand tussen het stootblok van de haakmast en de container is nooit meer dan circa 220 mm. Er is geen RBC (Reference Blocking Capacity) bekend voor de arm zelf. Vaak levert de producent op aanvraag wel een krachtberekening aan.

Zijwaartse vergrendeling

De zijwaartse vergrendeling vergrendelt de haakarmcontainer aan de vrachtwagen, door de onderste zijrails van de container tijdens het transport naar beneden te duwen. Deze vergrendeling is bedoeld om de zij- en opwaartse krachten op te vangen.

Achterwaartse zekering

De achterwaartse zekering is afgedekt doormiddel van de haak. In de basis is de opnamehaak zo berekend, dat deze de krachten weerstaat. Een (extra) slotbalk vergrendeling zekert de krachten naar voren en zijwaarts af. Niet naar achteren, tenzij er een extra vergrendeling op zit.

Bij alle haakarm fabrikanten kun je meerdere (hydraulische) vergrendelingen optioneel bestellen, zodat je iedere container met een druk op de knop kan borgen.

Een aantal fabrikanten hebben standaard vergrendelingsklauwen, die zowel van binnen naar buiten en van buiten naar binnen vergrendelen. Hiermee kun je iedere container met willekeurige onderligger vergrendelen. Deze moet dan uiteraard wel geëigend zijn naar het ladingzekering systeem.

Haakarm voertuig en container niet op elkaar afgestemd

De opnamehaak kan voorzien zijn van een slijtage indicator. Hoewel het nergens in een norm staat, mag de haakarm nooit het dragende deel zijn. Om een veilige vergrendeling te waarborgen, moet de container tijdens het rijden dus altijd op het chassis rusten.

Niet alle voertuigen voor het vervoeren van haakarmcontainers hebben een container die voldoende aan het voertuig vastzit. Dit komt omdat er verschillende sluitsystemen verkrijgbaar zijn, waarbij de container soms niet geëigend is naar het type sluitsysteem van het voertuig. De systemen zijn dus niet altijd op elkaar afgestemd.

Bij bestelling van een haakarmsyteem wordt er vaak van uitgegaan dat de veiligheid  in orde is. Vooral wanneer het product vervaardigd is volgens de Machinerichtlijn. Er is echter geen specifieke normering voor, waardoor het Keurmerk Laad- en Lossystemen is ontstaan.

Om aan de verschillende klantbehoeften te voldoen, worden haakarmcontainers in Nederland gebouwd volgens verschillende methoden. Meer uniformiteit kan uitkomst bieden. Als zowel de vrachtwagen als de container volgens dezelfde standaard worden gebouwd, worden ook de bevestigingspunten op elkaar aangepast.

Maar ook een norm of een verwijzing ernaar, biedt nog geen garantie voor een veilige vergrendeling van de container. Aangezien een norm vaak niet voorschrijft wat er moet gebeuren, zodat het systeem en de container als één gemeenschappelijk systeem functioneert.

Ruimte-container-voertuig

Oplooprollen

De rollen voor opname van de bak zijn enkel en alleen geschikt als hulpmiddel voor de geleiding. Het is geen gecertificeerd zekeringssysteem. De hoogte van de flens van de opnamerollen kan variëren. Deze kan vrij laag zijn.

Ladingzekering container met kabelsysteem

beveiliging tandverbinding lier

De basis van een kabelsysteem is een krachtige kabellier in combinatie met een zeer stabiele kipinrichting. Deze systemen zijn vaak lichter in gewicht en hebben een grotere kiphoek. Het kabelsysteem is vaak uitgevoerd met vaste frontstops als blokkering. De slotbalkvergrendeling is de hoofdvergrendeling. Dit is een aanslag die ook weer klantspecifiek gemaakt wordt en veelal aangeboden met een extra vergrendeling. Een container die in een slotbalk valt, kan daarna extra vergrendeld worden. Bovenstaande afbeelding laat de werking en de borging zien.

Extra beveiliging

Voor deze vergrendeling is een handmatige handeling nodig, maar de chauffeur krijgt altijd een melding in de cabine. Als je niet ontgrendeld, kun je niet lieren. Tevens zit er een extra beveiliging op de tandverbinding van de lier.

De kabel

Het profiel van de kabelgeleider moet geschikt zijn voor een staalkabel van Ø 16 of 18 mm. Dit is afhankelijk van het laadvermogen. Qua zekering heeft de 16 of 18 mm dikke kabel ook een functie voor de rij- en tegengestelde richting en moet de kabel geproduceerd en gecontroleerd worden conform EN14492-1. De grootste slijtage/beschadiging van de kabel vindt vaak plaats bij het neusstuk van de container. In de praktijk gaat de kabel niet erg lang mee (circa een jaar). De oorzaak hiervan is dat er ook vaak bramen aan de containers zitten die deze levensduur verkorten. Een dagelijkse controle van de kabels is dus van belang.

Zijdelingse zekering

Om de zijwaartse krachten en het kantelen op te vangen, kan er vaak nog gekozen worden voor vergrendelingspennen. Een aanname is; omdat de kabel van buiten naar binnen oprolt, deze ook zijdelingse borging geeft. Een verstelbare slotbalkvergrendeling is optioneel, maar nog altijd niet toereikend voor alle type afmetingen van de te vervoeren containers in de markt.

Ladingzekering container met kettingsysteem

Ladingzekering-afzetbakken-kettingsysteem

Bron: Trans-Com BV

Bij een kettingsysteem wordt door het lage eigen gewicht en vaak lage opbouwhoogte een maximale transportefficiëntie bewerkstelligd. Omdat het opnamepunt zich aan de onderzijde van de container bevindt en de kip- en schuifbeweging bij het kettingsysteem onafhankelijk zijn, is de opneemhoek minimaal. Het duwmechanisme dat op alle kettingsystemen zit, vereenvoudigd het horizontaal verplaatsen van containers.

Vergrendeling

De container is door de voorkop en de zijwaartse vergrendelingen in alle richtingen vergrendeld. Ook zorgt de vergrendeling aan de achterzijde ervoor dat de container in opwaartse richting blokkeert. De hydraulische aandrijving van de ketting is voorzien van een rem, zodat bij het wegvallen van de hydraulische druk de container toch vergrendeld blijft.

Het is met een kettingsysteem ook mogelijk om met behulp van een adapter een kabelcontainer op te nemen.

duwmechanisme kettingsysteem containertransport

Bron: Trans-Com BV

Vergrendelingsmechanisme en slijtage

slijtage-klauwen-vergrendeling-container

Er zijn geen eisen voor het plaatsen van het zijdelingse vergrendelingsmechanisme op een voertuig. Ook niet of het vergrendelingsmechanisme aan de binnen of de buitenzijde van het voertuig moet zitten. En is er niets voorhanden over de maatvoering en de maximale toegestane slijtage van de vergrendeling. Alles wordt geproduceerd volgens klantwens, waardoor het bij het vervoeren van andere containers nog wel eens fout kan gaan. Want zekeringssysteem X is niet toepasbaar op container Y etc.

Controle vergrendelingsmechanisme

Volgens instructiehandleidingen van fabrikanten moet je het vergrendelingsmechanisme dagelijks voor gebruik controleren. Door verkeerd gebruik van het vergrendelingsmechanisme kan er slijtage aan de klauwen ontstaan. Deze slijtage wordt vaak onderschat. Op de afbeelding hieronder zie je dat de container niet geëigend is naar het zekeringssysteem of vice versa. Dit is een veelvoorkomend probleem, waarin de fabrikant niets te verwijten valt. De klant geeft immers aan welk type container hij wil vervoeren. De gebruiker denkt overigens dat alle afzetcontainers te vervoeren zijn. Maar eigenlijk zou een container die niet bij een geëigend systeem hoort, niet eens op het voertuig moeten passen. Het komt zelfs voor, dat een container bovenop de al uitgezette vergrendeling wordt gezet.

niet passend zekeringsysteem klauwen container

Klauwen vervangen

Een vuistregel is dat je bij meer dan 10% afname van de klauwen door eventuele slijtage, de klauwen moet vervangen of herstellen. Dit wordt steekproefsgewijze gecontroleerd door een erkende controlerende instantie (via het LLS keurmerk), maar is niet gebaseerd op een normering. Hoe kan je dan optisch de slijtage vaststellen? Het is naar mijn mening erg moeilijk om voorafgaand aan een rit, 10% slijtage van de originele staat vast te stellen. Met behulp van een slijtage indicator kun je wel inspecteren of de klauwen nog voldoen aan de maximaal toelaatbare slijtage van 10%. 

Problemen

Er zijn geen minimumvereisten voor de aangrijplengte tussen de klauwen op het voertuig en de container vastgelegd. Ook is er niets beschikbaar over hoe wijzigingen aan het voertuig of container moeten gebeuren. Bijvoorbeeld de verankeringspunten op het voertuig wijzigen naar de bevestigingspunten van de te vervoeren container(s). Of zomaar een gat in een onderligger van een container snijden, zodat de vergrendeling toch enigszins past. Dit kan de constructie verzwakken, zodat de constructeur niet meer garant kan staan voor de kwaliteit van de container. Wat in de praktijk ook veel problemen geeft, zijn kromme onderliggers van de container. Hierdoor functioneert de vergrendeling niet goed meer.

Dubbele vergrendeling

Er bestaat wat verwarring over een deugdelijke vergrendeling, indien deze dubbel uitgevoerd is (binnen en buiten). Het kan niet zo zijn, dat wanneer er een dubbele vergrendeling op het voertuig zit en bijvoorbeeld alleen de binnenste vergrendelingen in een UNP onderligger (met de openzijde naar binnen) van een container klemt, er geen correcte zekering is.

Onerliggers containers

De buitenste vergrendeling heeft op dat moment geen zekeringswerking en slaat tegen de buitenzijde van de UNP (met de openzijde naar binnen) aan. Het is namelijk exact hetzelfde als wanneer ik uitsluitend een binnenvergrendelingssysteem op mijn voertuig heb en de UNP onderligger (met de openzijde naar binnen) enkel aan die zijde klemt. Dit werkt vice versa indien UNP andersom is uitgevoerd.

De zekeringssystemen zijn door de diversiteit in de containers vaak multifunctioneel gecreëerd, zodat de juiste vergrendeling in de basis een binnenvergrendeling of een buitenvergrendeling is. En niet beide. Tenzij uiteraard de fabrikant van het voertuig alsmede de bouwer van de container, dit specifiek voorschrijft.

Veiligheid

Volgens de Machinerichtlijn moet de gebruiker in onveilige situaties een waarschuwing krijgen. Daarom is er voor de chauffeur een zichtbare beveiliging in de cabine ingebouwd.  Als de controlelamp uit is, dan is de container (indien combinatie & container geëigend zijn) goed vergrendeld. Op verzoek is extra beveiliging ook mogelijk. Wanneer er dan niet goed vergrendeld is, kun je niet harder rijden dan bijvoorbeeld 15 km/h. Een akoestisch signaal is eventueel ook een optie. Dit zijn enkel hulpmiddelen. Een visuele controle of dat het vergrendelingsmechanisme ook daadwerkelijk borgt is de beste methode. Dit is ook van toepassing in de landbouwsector.

 

Keurmerk Laad- en Lossystemen

Vanuit de RAI Vereniging bestaat er een Keurmerk Laad- en Lossystemen. Hierin vallen portaalsystemen, kabel- en kettingsystemen en haakarmsystemen. Men keurt wel de werking van o.a. het zekeringsmiddel, maar uiteraard niet of dat het geëigend is op alle systemen of afneembare bovenbouwen.

Zekeren van een container op een aanhangwagen

containeraanslag aanhangwagen

Zekering voorzijde

Veelal wordt de container aan de voorzijde op de aanhanger geborgd doormiddel van een kettingconsole/spanner en met behulp van klauwen of rongen. Deze klauw of rong dient als stopper. Een andere bewoording hiervoor is een containeraanslag. Indien het klauwen zijn, dienen deze niet alleen voorwaarts als blokkering, maar ook voor de opwaartse krachten. Een belastingwaarde heb ik niet kunnen vinden.

Wanneer er geen containerstop (klauw) voorhanden is en de voorwaartse alsmede opwaartse krachten toch afgezekerd dienen te worden, kun je ook onderstaand hulpmiddel gebruiken. Een certificaat biedt uitkomst.

Ik heb geen standaard LC waarde van de kettingconsole/spanner vast kunnen stellen. Ook hebben niet alle containers de mogelijkheid om de haak van de kettingconsole aan te haken. Dit gebeurt vaak aan de remstang i.p.v. aan een gecertificeerd vastzetpunt.

Bron: Suez

Zijdelingse zekering container

Zijdelings werken de vergrendelingsklauwen als zekering. Deze vergrendelingsklauwen zijn ook weer klant/containerspecifiek te verkrijgen. Er zit vaak geen uniformiteit in welke klauwen eerst vergrendelen. Wanneer je de vergrendeling in werking zet schieten de klauwen willekeurig open.

Ook zitten er meerdere (rong)gaten in het chassis om de klauwen of rongen juist te positioneren, zodat je containers van verschillende lengtes kunt vervoeren.

Ook hier is de stelregel weer van kracht; het gebouwde voertuig is met een specifieke wens geconstrueerd en niet volgens een standaard. Kijk dus altijd goed of het type container geëigend is naar het voertuig. Vaak past de container wel, maar is het zekeringssysteem ongeschikt.

Zekeren container achterzijde aanhangwagen

Aan de achterzijde van de aanhangwagen worden vaak spankettingen gebruikt om de container vast te zetten. Hierbij kun je het beste 2 afzonderlijke spankettingen gebruiken. Ook hiervoor geldt weer dat een doorhaling geen zekering is.

De kettingen hebben de functie om de lading te zekeren tegen opwaartse krachten. Een aanname kan zijn dat de spankettingen eveneens mee functioneren tegen eventueel kantelgevaar.

inkorthaak kettingspanner

Inkorthaak

De haak van de kettingspanner is veelal een inkorthaak. Op de afbeelding hiernaast  wordt op een verkeerde manier een hoek belast. Het is volgens DIN 5692 niet toegestaan om een inkorthaak op deze manier te gebruiken. De opgegeven breeksterkte reduceert hierdoor enorm. De ladingbinder kan dan wel voldoen aan de EN 12195-3, maar de inkorthaak is ongeschikt. De haak is hier niet voor ontworpen en kan openvouwen.

Ook is de flens van de container geen gecertificeerd sjorpunt. Het is dus onbekend hoeveel kracht je hier op kan loslaten. De zekeringsmethode kan toereikend zijn, maar staat los van het wel of niet geschikte zekeringsmiddel en/of punt.

Een Y sjorring is ook een veel toegepaste methode aan de achterzijde. Dit is enkel en alleen een neerbinding om de opwaartse krachten tegen te gaan. In mijn vorige blok heb ik dit uitgelegd.

Klemmende borging

Op de markt zijn er systemen beschikbaar waarbij je geen kettingen meer nodig hebt. De aanhangwagen is dan voorzien van een klemmende borging. Let er wel op dat de container ook hier weer geëigend moet zijn naar het zekeringssysteem.

aanhangwagen voorzien van klemmende borging

Bron: Hüffermann Transportsysteme GmbH

Conclusie

Fabrikanten passen nu eigen methoden toe om voor de klant containers en containervoertuigen te maken. In andere transportsectoren is bijna alles gestandaardiseerd, maar in de containerbranche is dit helaas nog niet het geval.

De branche, zowel de gebruikers als de bouwers van de containers én de voertuigen, zou eigenlijk zelf voor een standaardisatie moeten zorgen. 

Die norm moet dan de volgende punten harmoniseren:

  • lengtes en laadvermogens
  • diversiteit van de containers
  • verschillende systemen en frames
  • de verschillende soorten opneem en afzetsystemen die door elkaar worden gebruikt, alsmede de diverse zekeringssystemen.

Totdat die norm er is, is het belangrijk om klanten die in containervoertuigen investeren goed te begeleiden. De huidige zekeringssystemen zijn in de basis toereikend, maar worden (doordat er geen uniformiteit is) vaak onbedoeld verkeerd gebruikt. Dit kan de verkeersveiligheid in gevaar brengen. De vraag is niet óf het een keer fout gaat, maar wanneer! 

ongeluk verkeerde ladingzekering containertransport

Ook hier sluit ik af met dezelfde tekst als deel 1 van dit artikel:

Het is naar mijn idee de hoogste tijd voor gestandaardiseerde formaten containers en systemen. De containers en systemen moeten eigenlijk altijd standaard in alle richtingen als één systeem in elkaar grijpen. Een specialistische training lading zekeren kan uitkomst bieden.

MEER INFORMATIE OVER LADING ZEKEREN?

Niels Bouwmeester

Niels Bouwmeester

Kijk voor oplossingen en producten op onze ladingzekering pagina en ga voor een specialistische training ladingzekering naar cargocoaching. Natuurlijk kun je ook direct contact met mij opnemen via 06 – 53 32 95 23.

Elke maand schrijf ik een blog over actuele ladingzekering onderwerpen. Wil je deze blogs per mail ontvangen? Schrijf je dan in voor de ladingzekering e-mailing.

UP
Heb je een vraag?
Bel 023 – 554 67 66
App +31 (0) 6 135 582 70
of ga naar contactformulier