LED verlichting: wat is het verschil tussen Lux, Lumen en Candela?

Bij LED lampen wordt gesproken over Lux en Lumen om de kracht van een lamp aan te duiden. Deze eenheden worden vaak door elkaar gebruikt. Dit geeft verwarring over de kwaliteit en toepassing van verlichting. Ook is het lastig om een goede vergelijking te maken. Wij leggen u graag uit wat het verschil is tussen deze eenheden en waar u op moet letten bij de aanschaf van nieuwe lampen.

Lux, lumen, candela - led verlichting

Lux en Lumen

Lux en lumen, beide eenheden geven een lichtintensiteit aan. Kort door de bocht;

“Lumen geeft de hoeveelheid licht aan die een lichtbron uitstraalt, lux geeft daarentegen de verlichtingssterkte aan op een bepaald oppervlak, bijvoorbeeld een bureau of werkplek.”

Lumen

Het lumen (symbool: lm) is de eenheid voor lichtstroom. Het meet de totale hoeveelheid licht dat een lichtbron in alle richtingen uitstraalt. Lichtstroom houdt rekening met de gevoeligheid van het oog voor het zichtbare deel van de elektromagnetische straling. Lumen is dan ook de eenheid om de helderheid van een lichtbron te meten onafhankelijk van de richting van de lichtbundel.

Lichtstroom is een maat voor de totale hoeveelheid licht in een lichtbundel. Lichtsterkte is een maat voor de lichtdichtheid. Bekijkt men een deel van een lichtbundel dan heeft dat deel een kleinere lichtstroom (in lumen) maar (in principe) dezelfde lichtsterkte (in candela) als de hele bundel. De lichtstroom hangt af van het vermogen van de bron en van de kleur van het licht. Een gloeilamp geeft een lichtstroom van ongeveer 12 lm/W. Hoe kleiner de stralingshoek waarin het licht uitgezonden wordt, hoe hoger de lichtsterkte (bij gelijkblijvende lichtstroom).

Lux

De lux (symbool lx), Latijns voor licht, is een eenheid van verlichtingssterkte: 1 lux is de verlichtingssterkte voortgebracht door 1 candela op een oppervlak loodrecht op de lichtstralen op een afstand van 1 meter van de bron.

De lux stemt dus overeen met de verlichtingssterkte die men heeft wanneer iedere vierkante meter van het beschouwde oppervlak een lichtstroom van één lumen ontvangt. Het aantal lux wordt bijgevolg gevonden als het quotiënt van de totaal ontvangen lichtstroom, uitgedrukt in lumen, en de grootte van het verlichte oppervlak uitgedrukt in vierkante meters; derhalve is 1 lux = 1 lumen/m².

Lux kan van verschillende afstanden worden gemeten. Let goed op wanneer u een vergelijking maakt tussen twee lampen. Een lamp die op drie meter afstand hetzelfde aantal lux geeft dan een lamp gemeten op één meter, is veel krachtiger dan degene gemeten op een meter.

Met een lichtmeter kunt u de luxwaarde meten van ieder oppervlak of ruimte. Zorg bij het meten wel dat de lichtmeter op werkhoogte wordt geplaatst. Naarmate de afstand van de lichtbron tot het te verlichten voorwerp groter wordt, neemt de verlichtingssterkte in het kwadraat af.

Candela

Lichtsterkte wordt aangeduid door de candela (symbool cd). De lichtsterkte geeft aan hoeveel licht zich bevindt in ieder stukje van een lichtbundel. Het woord candela betekent kaars in het Latijn. Eén candela komt ongeveer overeen met de lichtsterkte van een normale kaars.

De candela is verwant aan de eenheden lumen en lux. De eenheid lumen wordt gebruikt voor de totale lichtstroom in een lichtbundel. Een lichtbundel met een sterkte van 1 candela en een ruimtehoek van 1 steradiaal (voor een kegelvormige bundel komt dit overeen met een openingshoek van 65,5°) heeft een totale lichtstroom van 1 lumen. 1 candela is dus gelijk aan 1 lumen per steradiaal. Wanneer een bundel met een sterkte van 1 lumen op een oppervlak van 1 vierkante meter valt geeft dit een verlichtingssterkte van 1 lux. 1 lux is dus gelijk aan 1 lumen per vierkante meter.

Regelgeving

In de verlichtingsnorm NEN – EN 12464-1 wordt de minimum verlichtingssterkte aangegeven in lux, voor verschillende plaatsen, werkzaamheden en toestellen. De norm geeft verlichtingseisen voor werkplekken binnenshuis, die tegemoetkomen aan de behoeften aan visueel comfort en visuele prestatie. Alle gebruikelijke visuele taken zijn in de norm in aanmerking genomen, ook het werken met beeldschermen.

De praktijk verlichtingssterkte moet worden verhoogd, als:

  • de oogtaak kritisch is;
  • herstel van fouten tijdrovend of kostbaar is;
  • nauwkeurigheid of een hoge productiviteit belangrijk zijn;
  • kleine details of lage contrasten aanwezig zijn;
  • de taak gedurende ongebruikelijk lange tijd wordt verricht;
  • het gezichtsvermogen van de werknemer beneden normaal is.

De praktijk verlichtingssterkte moet worden verlaagd, als:

  • details ongebruikelijk groot zijn of een zeer hoog contrast hebben;
  • de taak gedurende ongebruikelijk korte tijd wordt verricht.
Led verlichting - sterkte lux

De juiste keuze

Let bij de keuze van een lamp op het totaalplaatje. Stel de vragen; Waar komt het te hangen? Welke werkzaamheden worden daar verricht? Kijk niet alleen naar het aantal lumen van een lamp, maar probeer te voorzien in de juiste verlichtingssterkte voor het desbetreffende doeleinde. Vergelijk daarnaast geen appels met peren.

Niet zeker over de beste oplossing?

Neem contact met ons op via: 0180 – 33 12 00. Wij geven u graag advies!

UP
Heb je een vraag?
Bel 023 – 554 67 66
App +31 (0) 6 135 582 70
of ga naar contactformulier